Languages

Operation Julie - Theatre companies join forces to create a psychedelic stage musical in lockdown

Over four decades ago, rural west Wales was at the centre of the greatest drugs bust in history. The police investigation, Operation Julie, resulted in dozens of arrests and the discovery of LSD worth £100 million. A brand-new musical play from Theatr na nÓg and Aberystwyth Arts Centre explores the story from both sides of the drugs divide – the police, and the hippies who settled in Ceredigion hoping to spread their ideals in a changing world.

This summer, Theatr na nÓg and Aberystwyth Arts Centre were due to launch an ambitious co-production for audiences in Aberystwyth. Operation Julie was to be a stage play packed with music, drama and comedy, telling the extraordinary story of what happened in and around west Wales in the mid-1970s when hippies settled in the area seeking a new way of living fuelled by acid and an alternative attitude. When a chance clue is discovered following a car accident, the local constabulary works with detectives from across Britain to uncover what turns out to be the biggest stash of acid ever found, taking out up to 60% of the world’s LSD market at that time.

When the coronavirus pandemic struck it became clear it would be impossible to open Operation Julie to live audiences at Aberystwyth Arts Centre in August and na nÓg and the arts centre made the decision to postpone its premiere until next spring.

Although a huge disappointment for both companies, they quickly decided to make the best of a bad situation, as Aberystwyth Arts Centre’s director Dafydd Rhys explains: “Though we’d prefer to be going into production now, that is no longer an option due to Covid – but it does allow the wonderful cast and team of creatives to get together to do some invaluable research and development work on the script, the characters and the music.”

Due to the continuing lockdown restrictions, writer-director Geinor Styles explains how they went about the R&D activity whilst being unable to physically rehearse together.

“I’m not a director that sits and pours over the script,” Styles says. “I like to get people up on their feet and moving. I believe I can solve things editorially whilst directing. This is probably the most frustrating thing and a real challenge for me because that is not possible over zoom. However there are advantages, the creatives, designers, sound, AV and lighting have been able to drop into rehearsal or listen in without having to physically be in the room. A real treat for us and them. It feels truly collaborative. Having them exclusively while still developing the script is very rare but such a real bonus.”

Geinor Styles, who has been developing the production since 2014 and believes that, due to COVID that the story has become even more relevant: “I feel as we move through this pandemic, that the story behind Kemp’s acid production and 8000 word micro doctrine, becomes more and more relevant to a planet that is being destroyed by consumerism and capitalism.”

She also feels the Operation Julie story is too important to be delayed. “I was astonished how relevant this story was to us living in a time where the climate was changing at an alarming rate,” she says. “That as a species, we needed to change our ways like the hippies of the ’60s and ’70s – their philosophy of wanting to ‘get back to the garden’. This philosophy was emphasised by our protagonist Richard Kemp, a talented scientist, who moved to Tregaron in the early '70s and created the purest form of LSD. He is the source of the whole story – without Kemp, you do not have Operation Julie.”

Theatr na nÓg and Aberystwyth Arts Centre’s version of events tells the story from both sides of the law, with Geinor Styles meeting and interviewing a variety of people from the area and of that time, one of the main acid dealers – Alston ‘Smiles’ Hughes, who was a key part of the LSD chain from his modest home in Llanddewi Brefi – and Lydia Jones, the daughter of the late Detective Sergeant Richie Parry, in the Zoom meetings with cast and crew.

Operation Julie is a musical play, a format favoured by the resilient and forward thinking theatre company, Greg Palmer is Operation Julie’s composer and musical director, working with actor-musicians over video call to create the score: “I’ve never rehearsed a show in this way before. My usual method is to be in the thick of things in the rehearsal room working with the actor-musicians in an organic way. This makes the cast feel part of the creative process. That immediacy is impossible to replicate via Zoom so the whole process becomes slower and more laboured.” This alterantive approach, though, has allowed Palmer to discuss LSD dealer Smiles’ psychedelic musical tastes and the records that influenced him during the period of the play. “I grew up as a teenager in the ’70s and listened to a lot of the music that Smiles et al would have been listening to. Smiles has referenced a number of bands from that era – Caravan, Bob Dylan, Steely Dan. I’ve been very keen from the beginning of the process to have the sound world of the play reflect those musical trends.”

Theatr na nÓg and Aberystwyth Arts Centre are confident that this extended development time, will result in a truly memorable production when Operation Julie finally reaches the stage next year. “Operation Julie will be a popular and important theatre production,” says Dafydd Rhys. “We remain totally committed to this uniquely Welsh tale that had an impact throughout the world. It also has the added bonus that the music will be fantastic! We know the audience will be in for a treat – a really good night of quality, thought provoking and popular theatre.”

Image: 

Ymgyrch Julie - Cwmnïau theatr yn dod at ei gilydd i greu sioe gerdd seicedelig i’r llwyfan yn ystod y cyfnod clo

Dros bedwar degawd yn ôl, gorllewin Cymru wledig oedd ffocws y sgandal gyffuriau fwyaf mewn hanes. Canlyniad archwiliad yr heddlu, sef Ymgyrch Julie, oedd dwsinau o arestiadau a darganfod LSD gwerth £100 miliwn. Mae sioe gerdd newydd sbon oddi wrth Theatr na nÓg a Chanolfan y Celfyddydau Aberystwyth yn ystyried y stori o’r ddwy ochr - o safbwynt yr heddlu, a’r hipis a ymgartrefodd yng Ngheredigion gan obeithio lledaenu eu delfrydau mewn byd oedd yn newid.

Yn ystod yr haf eleni, ‘roedd Theatr na nÓg a Chanolfan y Celfyddydau Aberystwyth yn bwriadu lansio cynhyrchiad uchelgeisiol ar y cyd ar gyfer cynulleidfaoedd yn Aberystwyth. ‘Roedd Ymgyrch Julie i fod yn ddrama i’r llwyfan yn llawn cerddoriaeth, drama a chomedi, yn adrodd y stori eithriadol o beth ddigwyddodd yn ac o gwmpas gorllewin Cymru yn y 1970au canol pan fu hipis yn ymgartrefu yn yr ardal yn chwilio am ffordd newydd o fyw, ac yn cael eu hybu gan gyffuriau ac agweddau amgen. Pan mae cliw yn cael ei ddarganfod ar hap yn dilyn damwain car, mae’r heddlu lleol yn gweithio gyda ditectifs ledled Prydain i ddatgelu beth sy’n troi allan i fod y cuddfan mwyaf o asid a ddarganfyddwyd erioed, yn cynrychioli hyd at 60% o farchnad LSD y byd ar y pryd.

Pan ddigwyddodd y pandemig coronafeirws, daeth yn glir na fyddai’n bosibl gyflwyno Ymgyrch Julie i gynulleidfaoedd byw yng Nghanolfan y Celfyddydau yn Aberystwyth ym mis Awst a bu i Theatr na nÓg a Chanolfan y Celfyddydau wneud y penderfyniad i ohirio cyflwyniad cyntaf y sioe tan y gwanwyn y flwyddyn nesaf.

Er bod hyn yn siom o’r fwyaf i’r ddau gwmni, penderfynwyd heb oedi i wneud y gorau o’r sefyllfa fel eglura cyfarwyddwr Canolfan y Celfyddydau Dafydd Rhys: “Er wrth gwrs y bydde’n well o lawer gennym gyflwyno’r cynhyrchiad ‘nawr, nid yw hynny’n opsiwn bellach oherwydd Covid - ond mae yn caniatau i’r cast a’r tîm creadigol gwych ddod at ei gilydd a gwneud ymchwil a gwaith datblygu gwerthfawr ar y sgript, y cymeriadau a’r gerddoriaeth.”

Yn sgil cyfyngiadau’r cyfnod clo, mae’r ysgrifenwraig-cyfarwyddwraig Geinor Styles yn egluro sut y bu iddynt ymgymryd â’r gwaith ymchwil a datblygu er nad oeddent yn medru ymarfer yn gorfforol gyda’i gilydd.

“Nid wyf yn gyfarwyddwraig sy’n eistedd ac yn canolbwyntio ar y sgript,” dywed Styles. “’Rwy’n licio cael pobl i fyny ar eu traed ac yn symud. Credaf y medraf ddatrys materion golygyddol tra’n cyfarwyddo. Mwy na thebyg dyma’r peth mwyaf rhwystredig ac heriol i mi oherwydd nid yw hyn yn bosibl dros Zoom. Fodd bynnag, mae ‘na fanteision - mae’r tîm creadigol, dylunwyr, sain, AV a goleuo wedi medru ymuno â’r ymarferion neu wrando heb orfod bod yn yr ystafell yn gorfforol. Sy’n wych i ni ac iddyn’ nhw. Mae’n teimlo’n wirioneddol gydweithrediadol. Mae cael nhw efo ni tra bod ni’n dal i ddatblygu’r sgript yn beth prin iawn ond yn fonws o’r mwyaf.”

Mae Geinor Styles, sydd wedi bod yn datblygu’r cynhyrchiad ers 2014, yn credu bod y stori’n fwy berthnasol nag erioed yn sgil COVID: “Teimlaf wrth i ni deithio trwy’r pandemig hwn, fod y stori y tu ôl i gynhyrchiad asid ac athrawiaeth gryno 8000 gair Kemp, yn dod yn fwy ac yn fwy perthnasol i blaned sy’n cael ei dinistrio gan brynwriaeth a chyfalafiaeth.”
Mae’n teimlo hefyd bod stori Ymgyrch Julie yn rhy bwysig i gael ei gohirio. “Cefais fy syfrdanu pan sylweddolais mor berthnasol oedd y stori hon i ni sy’n byw mewn cyfnod pan mae’r hinsawdd yn newid yn frawychus o sydyn,” meddai. “Bod angen arnom ni, fel rhywogaeth, newid ein ffyrdd fel hipis y ’60au a’r ’70au - eu hathroniaeth o ddymuno ‘dychwelyd yn ôl i’r ardd’. Pwysleisiwyd yr athroniaeth hon gan ein prif gymeriad Richard Kemp, gwyddonydd talentog a symudodd i Dregaron yn y '70au cynnar ac a greodd y ffurf buraf o LSD. Ef yw man cychwyn y stori gyfan - heb Kemp, nid yw Ymgyrch Julie yn bodoli.”

Mae fersiwn Theatr na nÓg a Chanolfan y Celfyddydau Aberystwyth o ddigwyddiadau yn adrodd y stori o ddwy ochr y gyfraith, gyda Geinor Styles yn cyfarfod â ac yn cyfweld amrywiaeth o bobl o’r ardal a’r cyfnod hwnnw - un o’r prif ddelwyr asid Alston ‘Smiles’ Hughes, oedd yn rhan allweddol o’r gadwyn LSD o’i gartref diymhongar yn Llanddewi Brefi - a Lydia Jones, merch y diweddar Dditectif Ringyll Richie Parry, yn y cyfarfodydd Zoom gyda’r cast a chriw.

Mae Ymgyrch Julie yn ddrama gerddorol, fformat a ffefrir gan y cwmni theatr hyblyg ac arloesol hwn. Greg Palmer yw cyfansoddwr a chyfarwyddwr cerdd Ymgyrch Julie, yn gweithio gydag actorion-cerddorion dros fideo i greu’r sgôr: “’Dwi erioed wedi rihyrso sioe yn y modd yma o’r blaen. Fy null arferol yw i fod yng nghanol pethau yn yr ystafell ymarfer, yn gweithio gyda’r actorion-cerddorion mewn ffordd organig. Mae hyn yn gwneud i’r cast deimlo eu bod yn rhan o’r proses creadigol. Mae hynny’n amhosibl i gyflawni trwy Zoom, felly daw’r proses cyfan yn arafach ac yn fwy llafurus.” Fodd bynnag mae’r ffordd newydd yma o weithio wedi caniatau i Palmer drafod hoff gerddoriaeth seicedelig y deliwr LSD Smiles, a’r recordiau a gafodd ddylanwad arno yn ystod cyfnod y ddrama. “’Roeddwn yn f’arddegau yn y ’70au, yn gwrando ar y gerddoriaeth y byddai Smiles a’i griw wedi bod yn gwrando arni. Mae Smiles wedi cyfeirio at nifer o fandiau o’r cyfnod hwnnw - Caravan, Bob Dylan, Steely Dan. ‘Rwyf wedi bod yn awyddus iawn ers dechrau’r proses i sicrhau bod cerddoriaeth y ddrama yn adlewyrchu’r tueddiadau cerddorol hynny.”

Mae Theatr na nÓg a Chanolfan y Celfyddydau Aberystwyth yn hyderus y bydd yr amser datblygu estynedig hwn yn sicrhau cynhyrchiad gwironeddol gofiadwy pan mae Ymgyrch Julie yn cyrraedd y llwyfan o’r diwedd y flwyddyn nesaf. “Bydd Ymgyrch Julie yn gynhyrchiad theatr poblogaidd a phwysig,” meddai Dafydd Rhys. “’Rydym yn gwbl ymrwymedig i’r stori Gymreig unigryw hon a gafodd effaith ledled y byd. Hefyd mae ganddi’r bonws ychwanegol bod y gerddoriaeth yn ffantastig! Gall y gynulleidfa edrych ymlaen at wledd - noson wych o theatr ysgogol a phoblogaidd o’r safon uchaf.”

Image: 

Croeso | Welcome

Gyda'ch cefnogaeth chi, gallen neud lot mwy.

Helpwch ni i danio dychymyg cenedl

With your support, we can do more.

Help us ignite the imagination of the nation

Mae Theatr na nÓg yn elusen gorfrestredig yng Nghmru a Lloegr
(515903) ac yn gwmni cyfyngedig drwy warrant.
Theatr na nÓg is a charity registered in England and Wales
(515903) and a company limited by guarantee.

Download our app

Download our creative learning app for the classroom and home!

Download on the App storeGet it on Google play

From our blog