Theatr na n'Og yn mynd i Brazil

Bydd y Museum da Vida yn Rio de Janeiro yn cyflwyno drama ddyrys a chyffrous  Theatr na n’Óg am Alfred Russel Wallace, cyd-grëwr Origin of Species. 

Drama yw “You Should Ask Wallace” sy’n adrodd stori wir y naturiaethwr athrylithgar o Gymru sy’n darganfod Theori Esblygiad ac yn rhannu’r syniad gyda Charles Darwin, gan ysgogi Darwin i gyhoeddi ei waith arloesol - “Origin of Species”.

Wedi’i hysgrifennu’n wreiddiol gan gyfarwyddwr artistig y Cwmni Geinor Styles i’r Ardd Fotaneg Genedlaethol yn Llanarthne yn 2008, mae’r ddrama wedi’i pherfformio gan yr actor Ioan Hefin yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru, a Chanolfan Dysgu Gydol Oes Gartholwg. Perfformiwyd y ddrama yn y Gymraeg a’r Saesneg fel rhan o’r Wythnos Gwyddoniaeth a Pheirianneg Genedlaethol ddiweddar.

Ychydig iawn sy’n hysbys am Wallace, y gwyddonydd a addysgodd ei hun, a anwyd yn Llanbadoc, Sir Fynwy. Treuliodd ei flynyddoedd fel gŵr ifanc yng Nghastell-nedd yn arolygu’r tir i’r rheilffyrdd, cyn mentro i diroedd gwyllt yr Amazon i gasglu ac archwilio rhywogaethau newydd fel rhan o’i ymgais i ddarganfod theori esblygiad.

Bydd perfformio’r ddrama yn y Portwgeeg yn cyd-fynd ag agor arddangosfa newydd ar sut ysbrydolodd bioamrywiaeth Brasil Wallace a Darwin i gadarnhau theori esblygiad.

Mae Luisa Massarani, Cyfarwyddwr yr Amgueddfa wrth ei bodd i weld y ddrama yn cael ei pherfformio yn Brasil, ac mae’n egluro, “Mae’r Amgueddfa’n gysylltiedig â Sefydliad Oswaldo Cruz, sefydliad ymchwil pwysig â chysylltiad â’r Weinidogaeth Iechyd, ac rydym wedi’n lleoli yn slymiau mwyaf a thlotaf America Ladin, a byddwn yn lledu’r gair am Wallace ymysg cymunedau incwm isel.”

Eglura Geinor Styles, cyfarwyddwr artistig Theatr na n’Óg, “Yn eironig gadawodd  Alfred Russel Wallace Castell-nedd i fynd ar ei daith gyntaf i’r Amazon, ac mae Theatr na n’Óg yn dilyn ôl ei droed gyda’r stori hon. Mae’r profi unwaith eto bod gan waith sydd wedi tarddu a chael ei gynhyrchu gan gwmni bach lleol yng Nghymru  apêl ryngwladol.  Mae’n gyffrous iawn y bydd miloedd o blant o rai o ardaloedd tlotaf Rio yn cael cyfle i weld y gwaith, a dysgu am ddigwyddiad mor bwysig mewn hanes.”