Prawf Elgan Jones

Bachgen 12 oed wedi’i gyhuddo o lofruddiaeth. Mae’r treial yn dechrau yr wythnos hon.

"Mae Theatr na n'Óg yn haeddu ei enw da am ddrama o ansawdd uchel a anelir at blant o bob oed, ac mae’r cynhyrchiad anhygoel hwn yn sicr yn un o’r darnau gorau hyd yma. Mae’r gwaith hwn yn llawer mwy na drama yn unig - mae’n brofiad theatrig cyflawn lle caiff y gynulleidfa eu tynnu i mewn i’r digwyddiadau mewn mwy nag un ffordd". South Wales Evening Post

Theatr mewn Addysg ar ei orau – dyna yw Prawf Elgan Jones! Mae prosiect y flwyddyn hon i blant Blynyddoedd 5 a 6 yn dod â chaledi realiti bywyd i fachgen dosbarth gweithiol mewn cymdeithas Fictoraidd yn fyw.

Gyda bwyd yn brin i’w frodyr a’i chwiorydd iau, mae Elgan yn penderfynu potsio ar Stad gyfoethog Margam. Yn yr erwau o erddi gwledig a’r coetiroedd gwyrdd llawn anifeiliaid hela, teimla Elgan ei fod ond yn deg iddo ddal un gwningen i fwydo ei deulu. Ond caiff Elgan ei ddal mewn magl llawn twyll ac fe’i cyhuddir o lofruddiaeth.

Mae’r Rheithgor Fictoraidd yn cynnwys plant 9 - 11 oed. Wrth iddynt weld y digwyddiadau a chlywed tystiolaeth, mae’n rhaid iddynt benderfynu a yw Elgan yn euog neu’r ddieuog. Os caiff ei gael yn euog caiff ei ddedfrydu i “grogi o’i wddf tan ei fod yn farw!” neu ei anfon i Awstralia, ac ni fydd yn gweld ei deulu fyth eto.

Erbyn diwedd rhediad y cynhyrchiad gwych hwn, bydd dros 4650 o ddisgyblion wedi gweld y sioe ac wedi profi’r gweithgareddau addysgol. Cafwyd ymateb calonogol dros ben gan athrawon yn ystod y rhagddangosiad, ac mae eu sylwadau positif yn parhau drwy’r ffurflenni gwerthuso y maent yn eu cwblhau ar ôl gweld y sioe gyda’u disgyblion:

Prosiect rhyngweithiol yw Prawf Elgan Jones i ysgolion o Abertawe, Pen-y-bont ar Ogwr a Chastell-nedd Port Talbot. Yn ogystal â’r perfformiad, mae’r plant hefyd yn cymryd rhan mewn gweithgareddau yn Amgueddfa Abertawe. Mae pecyn adnoddau cynhwysfawr a CDRom ar gael i athrawon hefyd, yn ogystal â gweithdai drama cefnogol.

‘Roedd y gwerth addysgol i’r plant yn rhagorol, yn llawer gwell na darllen llyfr.’
Yr Archddiacon John Lewis, Yr Eglwys yng Nghymru
Mae ychydig o sesiynau ar ôl os na wnaeth eich ysgol archebu cyn gwyliau’r haf. Cysylltwch â Rachel Lloyd, y Swyddog Addysg ar 01639 641 771 am fwy o wybodaeth.

Ceir perfformiadau arbennig gyda’r nos ond mae nifer y seddau yn gyfyngedig. Cysylltwch â Victoria Goddard, Swyddog Datblygu Creadigol ar 01639 641 771 os hoffech fod yn aelod o’r rheithgor ar gyfer y cynhyrchiad rhyngweithiol hwn.

Addysg

Lluniwyd y pecyn adnoddau i athrawon gan 3 athro ysgol gynradd fu ar secondiad gyda’r cwmni yn gynharach eleni gyda’n Swyddog Addysg, Rachel Lloyd. Wedi’i gysylltu’n uniongyrchol â’r sgript, y cymeriadau o’r ddrama a hanes y cyfnod, mae llyfryn i athrawon yn cynnwys taflenni gwaith, syniadau ar gyfer y dosbarth, taflenni ffeithiau, gweithgareddau gwaith grwˆp, cyfleoedd ysgrifennu creadigol a llawer mwy. Mae CDRom ar gael hefyd i’w defnyddio gyda byrddau gwyn rhyngweithiol ac i athrawon allu argraffu delweddau a thudalennau o’r sgript i’w defnyddio yn y dosbarth. Gellir gweld enghraifft o rai o’r tudalennau o’r llyfryn adnoddau fel pdf isod. Mae’r pecynnau adnoddau cynhwysfawr ac ymarferol ar gael am ddim i ysgolion sydd wedi archebu’r cynhyrchiad.

Wrth weithio mewn partneriaeth ag Amgueddfa Abertawe, gall disgyblion gymryd rhan mewn gweithgareddau ymarferol yn ystod ail hanner eu diwrnod gwibdaith. Cafodd y gweithgareddau hyn hefyd eu datblygu gan yr athrawon ar secondiad, ac roeddent yn cynnwys chwarae rôl gyda phropiau a gwisgoedd, gêm fwrdd ar ffurf ‘battleships’ rhwng y potsiwr a’r cipar o’r ddrama, gêmau dyfalu gwrthrychau a helfa hel achau. Dilynir hyn gan drip o gwmpas yr amgueddfa a sleidiau bywyd yn Oes Fictoria, ac mae’r diwrnod cyfan yn cynnig profiad dysgu dwys ond hwyliog i ddisgyblion Blynyddoedd 5 a 6 sy’n astudio’r cyfnod Fictoraidd neu bynciau hanes lleol y Cwricwlwm Cenedlaethol.

Er mwyn ymestyn y profiad theatrig mae Theatr na n'Óg hefyd yn cynnig gweithdai drama mewn ysgolion i ddisgyblion ar ôl iddynt weld y sioe.

Gweithdai Drama

Gellir archebu gweithdai drama gyda’r cynhyrchiad o Prawf Elgan Jones, i ddigwydd yn eich ysgol ar ôl gweld y sioe. Mae’r gweithdai drama yn defnyddio sgiliau drama sylfaenol, byrfyfyr a thechnegau cymeriadu i greu sgetsys byr sy’n gysylltiedig â’r cynhyrchiad ac yn edrych ar rôl y cyfarwyddwr, yr actor, y sgriptiwr a’r gynulleidfa. Nid oes angen unrhyw brofiad drama blaenorol. Mae cysylltiadau cwricwlwm â Llythrennedd yn cynnwys cwmpasu sgiliau siarad a gwrando, gwaith grwˆp a chreu testunau dramâu. Mae disgyblion yn creu sgetsys y gellir eu datblygu ymhellach yn y dosbarth naill ai i ddechrau sgriptio fel rhan o’ch sesiynau llythrennedd, neu, gyda mwy o amser ymarfer, gellir creu’r golygfeydd yn ddrama fer.

Mae pob gweithdy yn para 1 1/2 awr i bob dosbarth a gellir ei drefnu i gydweddu ag amserlen eich ysgol. Mae angen gofod mawr arnom e.e. neuadd neu ddosbarth mawr yn wag o fyrddau a chadeiriau. Cost y gweithdai yw £50 yr un.